Creative Citizen

Pit Terrace ระเบียงขาวกับต้นไม้เขียว ปันพื้นที่ส่วนตัวเป็นพื้นที่สาธารณะให้ชาวเมือง

“ยิ่งเราทุกคนมีความเป็นปัจเจกสูงมากขึ้นเท่าไร เราก็ยิ่งต้องการพื้นที่สาธารณะที่ปัจเจกแต่ละคนจะได้เข้ามาปฏิสัมพันธ์กันมากขึ้นเท่านั้น” คำกล่าวข้างต้นดูจะสอดคล้องกับปัญหาหนึ่งที่ Ichikawamisato เมืองเล็กๆ ในจังหวัด Yamanashi ของญี่ปุ่นกำลังเผชิญ เพราะในขณะที่ชาวเมืองต่างเดินทางไปไหนมาไหนด้วยยานพาหนะส่วนตัวเป็นหลัก และร้านค้าเล็กๆ ในชุมชนแบบที่เคยมีในสมัยก่อนก็ลดลงมาก ผลที่ตามมาก็คือ ชาวเมืองขาดการพบปะปฏิสัมพันธ์กัน และทำให้ 'ความเป็นชุมชน'​ เริ่มเปราะบาง มีปัญหา แต่ท่ามกลางปัญหาที่ว่า เรื่องที่น่าชื่นชมก็คือ เจ้าของธุรกิจร้านตัดผมเล็กๆ แห่งหนึ่งใน Ichikawamisato พยายามจะช่วยแก้ปัญหาด้วยการสร้าง​ 'พื้นที่สาธารณะ' ในอาณาบริเวณเขตของร้านขึ้นมา ร้านตัดผมแห่งนี้ว่าจ้างสถาปนิก Jorge Almazán ให้มาออกแบบพื้นที่สาธารณะหน้าร้านของพวกเขา ภายใต้โจทย์อีกข้อที่สำคัญคือ…

Continue Reading

ต่อลมหายใจให้อดีต…เปลี่ยนอาคารเก่าเติมจิตวิญญาณใหม่ให้เป็นพื้นที่สาธารณะ

ปัญหาของการพัฒนาเมืองใหม่ทำให้บ้านเมืองเก่าที่ยังมีคุณค่าถูกทำลายไปอย่างง่ายดาย เพราะความไม่เข้าใจถึงความสำคัญของการรักษาอัตลักษณ์จากอดีตให้มีลมหายใจในยุคปัจจุบันได้ ใจความสำคัญของการอนุรักษ์ไม่จำเป็นต้องเก็บแต่ความเก่าไว้ให้คร่ำครึเพียงอย่างเดียว แต่มันสามารถนำมาจับปรับปรุงให้เหมาะกับวิถีชีวิตใหม่ได้เช่นกัน อย่างการเติมวิญญาณใหม่ในร่างเก่าที่หมู่บ้านเจียงเฉิน ตำบลโกสุ้น  จังหวัดนานกิง ประเทศจีน โดยมีสำนักงาน Mix Architecture สถาปนิกจากนานกิงที่รับบทมาปรุงความเก่าให้กลมกล่อม โดยพวกเขาได้เข้าไปเปลี่ยนจากบ้านร้างในหมูบ้านเจียงเฉินให้เป็นพื้นที่สาธารณะในชุมชน ร่วมสร้างโปรแกรมใหม่บนพื้นที่เก่าที่ประกอบไปด้วย ห้องสมุด ห้องชา ห้องน้ำสาธารณะ บทสนทนาเก่าและใหม่ถูกเล่าผ่านการปะทะกันของการใช้สอยที่เชื่อมกับการใช้สอยใหม่ในบ้าน ความเก่าถูกขับออกมาให้ชัดเจนด้วยการนำวัสดุใหม่ให้บอกถึงกาลเวลาที่เกิดงานนี้ขึ้น มากกว่าจะใช้วิธีลอกเลียนทำเทียมของเดิม การออกแบบใหม่จึงลดข้อจำกัดของบ้านเก่าที่ขาดความเชื่อมโยงกับภายนอก เพราะเทคโนโลยีของยุคที่สร้างบ้านนี้ยังไม่สามารถทำได้ เมื่อมีเทคโนโลยีใหม่เข้ามาช่วยจึงทำให้สถาปนิกตัดสินใจปรุงการใช้สอยจากบ้านส่วนตัวให้เป็นพื้นที่สาธารณะที่น่าใช้งานมากขึ้น ด้วยเปลือกภายนอกที่ถูกเปลี่ยนไปเล็กน้อย ภายในห้องสมุด ส่วนทางเข้าเติมชั้นหนังสือภายในห้องสมุดที่เป็นห่อสเปซตรงกลาง เจาะช่องแสงด้านบน ดึงแสงธรรมชาติลงมาเพื่อเพิ่มชีวิตชีวาด้วยแสงธรรมชาติภายนอก ลดความกระด้างของบรรยากาศ พื้นที่คอร์ทตรงกลางบ้านซึ่งเป็นส่วนสำคัญของความงามแบบบ้านจีนโบราณยังถูกเก็บไว้…

Continue Reading

La Comuna บ้านแบบ 2 in 1 ผสานที่อยู่อาศัยเข้ากับพื้นที่การลดและรีไซเคิลขยะของชุมชน

การสร้างสถาปัตยกรรมใหม่ โดยส่วนใหญ่คือการทำลายทรัพยากรที่มีจำกัดในโลกเพื่อสร้างมันขึ้นมา แนวทางที่น่าสนใจสำหรับการลดการใช้วัสดุก่อสร้างสามารถทำได้ทั้งการออกแบบให้ประหยัด หรือการเลือกใช้วัสดุที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ แต่สำหรับการนำวัสดุกลับมาใช้ใหม่ในแต่ละชุมชนก็เป็นสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญในภาวะปัจจุบันของโลกเรา ด้วยเราจะพบได้จากสื่อต่างๆ ถึงขยะที่กำลังจะล้นโลกของเราในเวลาอีกไม่นาน โครงการเพื่อชุมชนในเมืองฮัวกิลา ประเทศเอกวาดอร์ ซึ่งเป็นเมืองชายแดนระหว่างเปรูและเอกวาดอร์ ได้เกิดโครงการนำร่องที่ผสานที่อยู่อาศัยเข้ากับพื้นที่สร้างการลดขยะจากชุมชน ด้วยฝีมือร่วมกันออกแบบของ 2 สำนักงานสถาปนิกเอกวาดอร์ ชื่อโครงการคือ ‘La Comuna’ แปลว่า ชุมชน กิจกรรมในงานนี้รองรับสำหรับกิจกรรมการรีไซเคิล งานช่างผสานกันกับที่อยู่อาศัย ให้สามารถเกื้อกูลกันได้ทั้งเจ้าของบ้านและกิจกรรมรองรับการลดขยะในชุมชน พื้นที่ใช้สอยโครงการแบ่งออกเป็น 2 ชั้น ด้วยหน่วยที่มีพื้นที่แต่ละช่วงเสาขนาด 3x4 เมตร จำนวน 3…

Continue Reading

NOON จากบ้านเก่าในเม็กซิโกสู่พื้นที่แห่งการเรียนรู้อย่างอิสระหลังเลิกเรียน

การพัฒนาของสมองสำหรับวัยเด็กนั้นสำคัญต่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของเด็กอย่างมาก พื้นที่สำหรับเด็กจึงควรเป็นพื้นที่เปิดให้เล่น ให้มีจิตนาการที่สามารถพัฒนาการเรียนรู้ให้เป็นผู้ใหญ่ที่เป็นกำลังในการพัฒนาของโลกต่อไปในวันหน้า แต่พื้นที่เหล่านี้ในประเทศที่ไม่ร่ำรวยนัก ยิ่งหากเป็นโครงการภายใต้งบประมาณที่จำกัด จะมีสภาพที่ไม่น่าใช้งานเอาเสียเลย แต่ถ้าให้ความสำคัญกับการออกแบบที่แก้ปัญหาให้เรื่องของงบประมาณ มาพบกับความคุ้มค่า ความเป็นไปได้ที่จะได้งานดีก็มีโอกาสมากขึ้นแน่นอน NOON คือโครงการที่เป็นพื้นที่เรียนรู้หลังโรงเรียนเลิก ให้เหล่าเด็กสามารถมาทำกิจกรรมต่างๆ หลังเลิกเรียนอย่างเป็นอิสระ คล้ายว่าเป็นสนามเด็กเล่นที่ถูกออกแบบให้รองรับกิจกรรมสำหรับการเรียนรู้ของเด็ก โดยโครงการมีปัญหาเรื่องงบประมาณที่จำกัด ตัวงานแต่เดิมเป็นบ้านเก่าที่เป็นโจทย์ให้สถาปนิกเข้ามาแก้ แม้ว่าจะฟังดูยาก แต่สำหรับสถาปนิกจากเม็กซิโก TACO taller de arquitectura contextual ได้ทำการออกแบบปรับปรุงเป็นพื้นที่สำหรับเด็กเล่นจากบ้านเก่าในประเทศเม็กซิโกให้เป็นงานที่น่าสนใจได้ สถาปนิกออกแบบด้วยข้อจำกัด เปลี่ยนพื้นที่ภายในบ้านรองรับกิจกรรมใหม่ ที่มีทั้งสำนักงาน ห้องให้คำปรึกษา ห้องทำงาน ตัวโครงสร้างบ้านเดิมได้ถูกเก็บไว้…

Continue Reading

‘ผศ.ดร.สุพิชชา โตวิวิชญ์’ ASA CAN บทบาทของสถาปนิกชุมชนและความสำคัญของพื้นที่สาธารณะ

ASA CAN หรือ กรรมาธิการสถาปนิกเพื่อสังคมและเมือง สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ (ASA – Association of Siamese Architects) เป็นหน่วยงานที่ทำงานด้านสถาปัตยกรรมชุมชน โดยตลอดหลายปีที่ผ่านมา ASA CAN ได้จัดเวิร์คช็อป เสวนา และลงพื้นที่ไปทำงานในหลายๆ ชุมชนที่เป็นจุดเล็กๆ ตามมุมเมืองต่างๆ หลายแห่ง เพื่อให้ได้รู้จักการทำงานของ ASA CAN มากขึ้น Creative Citizen ได้นัดคุยกับ ผศ.ดร.สุพิชชา…

Continue Reading

อาคารอเนกประสงค์ในเอกวาดอร์ ชั้นบนเป็นโรงอาหาร ชั้นล่างเป็นพื้นที่สันทนาการ

สำหรับการใช้งานของสถาปัตยกรรมชั่วคราว เมื่อกำเนิดขึ้นแล้ว หน้าที่ของมันคือรับใช้จุดประสงค์อย่างหนึ่งในเวลาสั้น จากนั้นมันก็ต้องถูกรื้อถอนไป แบบที่เราจะได้พบกับสถาปัตยกรรมประเภทศาลาแสดงงาน ซึ่งเมื่อจบงานนิทรรศการนั้นแล้ว ก็จะถูกรื้อทิ้งไปอย่างน่าเสียดาย แต่ถ้าเราเพิ่มแนวคิดที่จะหาทางให้เศษวัสดุเหล่านี้มันกลับมาเป็นสถาปัตยกรรมอีกครั้ง การออกแบบมันจะช่วยให้เป็นไปแบบไหนได้บ้าง คำตอบของคำถาม ต้องพามาที่ย่านชานเมืองของประเทศเอกวาดอร์ เมื่อสถาปนิกเจ้าถิ่นของประเทศเอกวาดอร์ Al Borde + Taller General เสนอให้สร้างสถาปัตยกรรมขนาดเล็กเพื่อรองรับกิจกรรมของเหล่าเด็กในชุมชนด้วยวัสดุที่รื้อจากศาลาแสดงงาน โครงการนี้เริ่มต้นที่ทางชุมชน Guadurnal  แห่งนี้ประสบภัยแผ่นดินไหวในวันที่ 16 เมษายน 2016 ทำให้ขาดส่วนอำนวยความสะดวกพื้นฐานไป ในขั้นตอนการออกแบบสถาปนิกได้ลงพื้นที่เพื่อทำการประชุมเชิงปฏิบัติการกับชาวชุมชน เพื่อหาคำตอบของแนวทางการสร้างงานนี้ โดยเป็นโรงอาหารอเนกประสงค์สำหรับเด็ก ผู้คนในชุมชน กิจกรรมในงานนี้แบ่งเป็น…

Continue Reading

สนามกีฬาสีสดใส..เปลี่ยนพื้นที่ว่างในสลัมให้เป็นพื้นที่สร้างสรรค์ของชุมชนในเม็กซิโกซิตี้

กีฬา เป็นทางออกหนึ่งสำหรับปัญหาความรุนแรงและยาเสพติด โดยเฉพาะที่เกิดขึ้นในพื้นที่เสื่อมโทรม นี่คือสิ่งที่องค์กรไม่แสวงผลกำไร Love.fútbol กำลังพยายามทำอยู่ ด้วยการเข้าไปฟื้นฟูสนามกีฬาในพื้นที่ชายขอบในหลายๆ เมืองที่ประสบปัญหาดังกล่าว ในเม็กซิโก Love.fútbol ยังได้จับมือกับสตูดิโอออกแบบท้องถิ่น All Arquitectura พัฒนาให้สนามกีฬาที่พวกเขาเข้าไปฟื้นฟูมีงานออกแบบที่สดใสสวยงามอีกด้วย นั่นคือ สนามกีฬาฟุตบอลและบาสเก็ตบอล ที่อยู่ในย่านที่อยู่อาศัย Valle de Chalco แถบชานเมืองของ Mexico City โดยย่านดังกล่าวนั้นเมื่อรวมเข้ากับ Ciudad Nezahuacoyotl และ Ixtapaluca ที่อยู่ติดกันแล้ว จัดเป็นสลัมขนาดใหญ่อันดับต้นๆ…

Continue Reading

สำนักงานเขตคะมิเกียวในเกียวโต อ่อนน้อมถ่อมตนต่อทุกคน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

อาคารราชการที่ทำหน้าที่รับใช้ประชาชนในบ้านเราส่วนมาก ที่เรามีประสบการณ์เข้าไปใช้เป็นประจำไม่ว่าจะที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต ศาลากลางจังหวัด เรามักจะพบได้กับภาพลักษณ์ที่ดูจริงจัง แฝงไว้ซึ่งอำนาจผ่านสถาปัตยกรรม ถึงกับมีเรื่องเล่าในอดีตว่าคุณตาคุณยายที่ไปอาคารราชการเหล่านั้น ถึงกับถอดรองเท้าก่อนเข้าไปติดต่อธุระกันเลยทีเดียว เพราะนี้คือสิ่งที่อาคารราชการออกแบบด้วยการขาดแนวคิดแสดงความเป็นมิตรกับประชาชน หากลองเปิดใจให้กว้าง การออกแบบอาคารราชการไม่จำเป็นต้องใช้วิธีเดิมๆ แต่สามารถออกแบบผ่านแนวคิดใหม่ให้สื่อสารกับประชาชนได้ ...ว่าแล้วก็ชวนมาลองดูกรณีศึกษาจากอาคารสำนักงานเขตคะมิเกียว เกียวโต ประเทศญี่ปุ่น อาคารนี้ถูกออกแบบเพื่อให้รองรับกิจกรรมหลักด้านทะเบียนของทางเขต และงานประกันสุขภาพของประชาชนในเขตด้วย สถาปนิกที่ออกแบบคือ Tohato Architects & Engineers สถาปนิกมีแนวคิด 4 ประการคือ อ่อนน้อมถ่อมตนต่อทุกคน เป็นมิตรกับโลก นำรูปแบบชายคาที่เกิดเงาแบบสถาปัตยกรรมเกียวโต และการใช้ไม้ในท้องถิ่น หลัก…

Continue Reading

Sumida Hokusai Museum เปลี่ยนผู้คนและชุมชนให้เป็นมิตรกันง่ายขึ้น

สถาปัตยกรรมที่ดี ไม่ควรที่จะทำตัวเองเป็นดั่งอนุสาวรีย์ของสถาปนิก แต่ควรทำหน้าที่เชื่อมมันกับสภาพแวดล้อมโดยรอบให้พัฒนาคุณภาพของผู้คนในที่ตั้งได้ เพราะสถาปัตยกรรมไม่ได้เกิดมาอย่างโดดเดี่ยว แต่สิ่งรอบตัวนั้นผลักดันให้เกิดขึ้น การเกื้อกูลกันและกันจึงเป็นประเด็นที่ไม่ควรละเลยในการออกแบบ ณ กรุงโตเกียว ย่านสุมิดะ ตรงแยกในชุมชนติดทางรถไฟ มีอาคารผิวกรุอลูมิเนียมตั้งอยู่หลังสวนสาธารณะ นั้นคือ Sumida Hokusai Museum เป็นพิพิธภัณฑ์ที่บันทึกเรื่องราวของ คะทสึชิคะ โฮะคุไซ ศิลปินภาพพิมพ์แกะไม้เลื่องชื่อของญี่ปุ่น โฮะคุไซนั้นเกิดและใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในย่านนี้เมื่อราว 200 ปีก่อน จึงเป็นที่มาของพิพิธภัณฑ์นี้ ซึ่งผลงานที่เลื่องลือดังไปทั่วโลกที่เราจะคุ้นก็เช่นภาพ The Great Wave off Kanagawa ผลงานของเขาในปี…

Continue Reading

‘UDMVD: อยู่ดีไม่ว่าดี’ กลุ่มนักออกแบบที่ทำให้อุดรธานีมีดีจนน่าจับตามอง

UDMVD คือกลุ่มสถาปนิกและนักออกแบบในอุดรธานีที่มารวมตัวกันโดยนัดหมาย ที่นี่ไม่มีทั้งประธาน ไม่มีอนุกรรมการ ไม่มีอะไรทั้งสิ้น แต่อยู่ร่วมกันแบบเพื่อนพ้องน้องพี่ เพื่อสร้างเครือข่ายที่เข้มแข็งและยกระดับคุณภาพของวงการออกแบบ ตลอดจนสถาปัตยกรรมในเมืองอุดรธานี ในวันนี้ภารกิจของพวกเขาได้ขยับขยายไปสู่การทำงานที่ใหญ่ขึ้น ไม่ว่าจะเป็นงานบรรยายที่จัดขึ้นเพื่อให้ความรู้และประสบการณ์แก่สถาปนิกและนักออกแบบ การทำงานภาคสังคมผ่านกิจกรรมต่างๆ อาทิ งานประกวดแบบในหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่สาธารณะ รวมทั้งก้าวมาเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนแผนพัฒนาจังหวัดอุดรธานี วันนี้ ปองพล ยุทธรัตน์ พี่ใหญ่แห่ง UDMVD ลงมากรุงเทพฯ ทั้งที เราไปคุยกับเขาถึงบทบาทของ UDMVD ตั้งแต่อดีต ปัจจุบัน และอนาคตกัน จากซ้ายไปขวา ปองพล ยุทธรัตน์ (เต้ย),…

Continue Reading
  • 1
  • 2
Close Menu