Creative Citizen

Xaroj Phrawong

Xaroj Phrawong

Xaroj Phrawong

สถาปนิกผู้ริเป็นนักเขียน และเป็นอาจารย์ประจำคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ปัจจุบันเป็น Ph.D. candidate,Architectural Design ณ Kyoto Institute of Technology

KAIT Plaza อาคารเอนกประสงค์ของสถาบันอุดมศึกษาในญี่ปุ่นที่เน้นการใช้เวลาในอาคารมากกว่าการใช้พื้นที่

มหาวิทยาลัยคือพื้นที่การเรียนรู้ที่สำคัญของมนุษย์ หลายที่ได้บ่มเพาะคนให้เป็นนักคิด นักสร้าง คนสำคัญของโลก แม้ว่าปัจจุบันมหาวิทยาลัยจะถูกท้าทายจากยุคสมัยถึงความจำเป็นต่อการเรียนในระบบมากขึ้นเรื่อยๆ แต่นั่นก็เป็นเรื่องที่ดีที่มหาวิทยาลัยได้ท้าทายตัวเองถึงการปรับตัวครั้งสำคัญในศตวรรษที่ 21 ในบทบาทของสถาปัตยกรรมการศึกษาเองก็ล้วนต้องปรับตัวให้ทันยุคสมัยเช่นกัน ไม่สามารถเป็นแค่สิ่งปลูกสร้างที่ไม่สามารถรองรับนักศึกษาได้อีกต่อไป Kanagawa

Anandaloy ศูนย์กิจกรรมและทอผ้าสำหรับสตรีและคนพิการ สถาปัตยกรรมภูมิปัญญา-วัสดุ-แรงงานท้องถิ่นในบังคลาเทศ

ในขณะที่ทุกมุมโลกกำลังหมุนไปด้วยความเร็ว และเร็วขึ้นทุกที ทุกอย่างแข่งขันด้วยความเร็ว โดยมีเทคโนโลยีที่ช่วยส่งเสริมความเร็วนี้ แน่นอนที่ทุกความเร็วมีราคาที่ต้องจ่ายเสมอ แต่ในขณะที่หลายมุมโลกซึ่งความเร็วไม่ได้เป็นที่ต้องการมากเท่าการมีชีวิตที่ดีขึ้นในวันนี้ คำถามที่มีอยู่ในใจต่อมาคือ ในฐานะผู้สังเกตความเป็นไปของโลกสถาปัตยกรรมมาตลอดหลายปี สถาปนิกมีส่วนร่วมในการยกระดับคุณภาพชีวิตให้กับหลายมุมโลกที่ดูจะถูกลืมได้อย่างไร สำหรับคำตอบนี้

Mountain House in Mist ห้องสมุดกลางหุบเขาในจีน สถาปัตยกรรมใหม่ที่แทรกตัวอยู่ในวิถีเก่า

สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นคือสถาปัตยกรรมที่ไม่ได้เกิดจากฝีมือการออกแบบโดยสถาปนิกที่ได้เรียนในโรงเรียนสถาปัตยกรรม หรือผ่านการฝึกฝนในระบบตามมาตรฐานการศึกษา แต่มันเกิดจากฝีมือชาวบ้านที่ทำตามไปตามพลวัตรของถิ่นที่ ตามปากท้องของพื้นถิ่นนั้น ๆ ในทรรศนะของศาสตราจารย์เกียรติคุณอรศิริ ปาณินท์ สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นคือ สถาปัตยกรรมที่มีธรรมชาติของการดำรงชีวิตในแต่ละท้องถิ่น ดังนั้นการตีความเรื่องราวของสถาปัตยกรรมร่วมสมัยจากใจความของอดีตกาล

Microlibrary Warak Kayu ห้องสมุดขนาดเล็กต้นทุนต่ำในเมืองเซอมารัง อินโดนีเซีย

ในภูมิภาคแถบเส้นศูนย์สูตร ซึ่งอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ ส่งผลให้สภาพอากาศเป็นลักษณะร้อนชื้น แดดจัด ฝนตกชุก สถาปัตยกรรมในแถบนี้จึงมีการปรับตัวให้รับมือได้กับความร้อนจากแสงแดด พร้อมกับฝนที่ตกจำนวนมาก ยิ่งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรเท่าไร ยิ่งฝนตกหนัก จนมีคำกล่าวที่ว่า

Sangini House ในอินเดียผสานองค์ประกอบจากอดีตผ่านการดัดแปลงและออกแบบสู่ลมหายใจร่วมสมัย

สถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในเอเชียได้รับอิทธิพลจากโลกตะวันตกที่มีภูมิอากาศแตกต่างกันมาก ในกำเนิดของสถาปัตยกรรมสมัยใหม่เกิดจากผลพวงของการปฏิวัติอุตสาหกรรม ทำให้บ้านเรือนในเอเชียเปลี่ยนรูปแบบไปตามตะวันตก จากที่เคยเปิดรับแสงอาทิตย์ได้น้อยตามระบบโครงสร้างแบบดั้งเดิมที่เป็นผนังรับน้ำหนัก จึงหันมาเปิดรับแสงอาทิตย์มากขึ้นจากการนำกระจกมาใช้ในการออกแบบสถาปัตยกรรม ทำให้สถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในเอเชียเปิดรับแสงอาทิตย์เข้ามาเต็มที่จนสูญเสียความสลัวแบบดั้งเดิม ทั้งที่หลายส่วนการใช้สอยไม่ได้ต้องการแสงมาก เพราะพื้นที่หลายส่วนของเอเชียมีแสงอาทิตย์ที่จัดจ้าเกินความต้องการ สถาปัตยกรรมจึงออกแบบให้มีแสงที่พอต่อการใช้สอยและปริมาณของแสงอาทิตย์ ปัญหานี้ยังรวมไปถึงอินเดียด้วยเช่นกัน

Roof Square พื้นที่สันทนาการใต้ทางด่วน สถาปัตยกรรมคำตอบใหม่ช่วยฟื้นฟูความสัมพันธ์ชุมชน

เป็นธรรมดาของการพัฒนาเมืองใหญ่ที่ต้องสร้างสาธารณูปโภคให้ชาวเมืองได้รับความสะดวกสบายจากการเดินทาง หลายเมืองใหญ่ในโลกนิยมใช้รถไฟในการเดินทาง พื้นที่บางส่วนที่รถไฟวิ่งเข้ามาในตัวเมืองเดิมที่ไม่ได้ออกแบบพื้นที่รางเตรียมไว้ ถ้าไม่เป็นรถไฟใต้ดิน ก็จะกลายเป็นทางรถไฟลอยฟ้าแบบ BTS ที่ชาวกรุงเทพมหานครใช้ ผลจากการสร้างทางรถไฟลอยฟ้าทำให้เกิดพื้นที่เหลือของเมืองบริเวณข้างใต้ หลายแห่งกลายเป็นที่ทรุดโทรม จนเป็นปัญหาด้านทัศนียภาพกับเมือง

SOLATUBE เทคโนโลยีท่อนำแสงอาทิตย์ช่วยส่องสว่างภายในอาคารโดยไม่ต้องพึ่งพาพลังงานไฟฟ้า

ในธารกระแสลดการใช้พลังงานฟอซซิลที่มีแต่ใช้แล้วหมดไป ทิ้งไว้ทั้งมลพิษให้ตัวเราจนถึงรุ่นลูกหลาน พลังงานทางเลือกได้ผุดขึ้นมาให้เลือกมากมาย หลายทางดูเป็นคำตอบที่มีความหวังให้กับอนาคตของมนุษยชาติ อีกทางที่น่าสนใจคือการเลือกใช้พลังงานจากธรรมชาติมาใช้อย่างไม่ซับซ้อน อย่างเช่นการใช้แสงสว่างภายในอาคารที่ใช้หลอดไฟผลิตความสว่างด้วยไฟฟ้า แต่เราสามารถมีทางเลือกที่เรียบง่ายกว่านั้นด้วยการเข้าใจธรรมชาติแสง และดึงมันเข้ามาภายในด้วยพึ่งไฟฟ้าให้น้อยที่สุด หรือไม่ต้องใช้ไฟฟ้าเลยก็ได้ เทคโนโลยีขจัดความมืดในอาคารด้วยท่อนำแสงอาทิตย์

Mi-chan’s Sweets Factory ร้านเบเกอรี่ขนาดจิ๋วของ ด.ญ. มิอิจัง เติมเต็มความสุขผ่านขนมอบรสมือตัวน้อย

ความฝันของคนเราต่อสถาปัตยกรรมแบบทั่วไป อาจจะเป็นการฝันว่ามีบ้านที่ตัวเองชอบสักหลัง การเติมเต็มความฝันของผู้คนด้วยสิ่งก่อสร้างด้วยการรับใช้สังคม ยกระดับคุณภาพชีวิต มันช่วยบ่งบอกว่าสถาปัตยกรรมทำอะไรให้กับสังคมได้บ้าง แต่ถ้าไม่ใช่บ้าน สถาปัตยกรรมแบบไหนกันที่จะเป็นตัวอย่างการเติมเต็มให้กับความหมายในการใช้ชีวิตของครอบครัวหนึ่ง คำถามนี้มีคำตอบจากสำนักงานสถาปนิก Alts Design

Haru-No-Ogawa Community Park Toilet เปลี่ยนวัสดุ เปลี่ยนการรับรู้ เปลี่ยนเมืองด้วยดีไซน์

คุณภาพของสถาปัตยกรรมไม่ได้ขึ้นกับขนาดแต่เพียงอย่างเดียว แต่มันสามารถวัดได้จากรายละเอียด ความใส่ใจในการออกแบบด้วยเช่นกัน สถาปัตยกรรมที่ดีนั้นสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตให้ผู้คนในสังคมได้ แม้แต่สถาปัตยกรรมขนาดเล็กที่จำเป็นและมักถูกมองข้ามอย่างห้องน้ำสาธารณะ ในญี่ปุ่น เราสามารถหาห้องน้ำได้ง่ายดายกว่าถังขยะ ห้องน้ำสาธารณะจะได้รับความใส่ใจในการออกแบบและการดูแลรักษามาก ถ้าใครมาญี่ปุ่นแล้วจะประทับใจกับห้องน้ำในญี่ปุ่นได้ง่ายดาย ห้องน้ำสาธารณะหลายแห่งได้ถูกออกแบบให้แตกต่างกันไปตามสภาพถิ่นที่

Ruralation Library ศัลยกรรมบ้านดินเก่าให้มีวิญญาณใหม่เป็นห้องสมุดในหมู่บ้านไต๋เจียซาน ประเทศจีน

สถาปัตยกรรมต่างมีเวลาของมันเอง เมื่อถูกสร้างในช่วงเวลาหนึ่งก็เหมาะกับการใช้งานในช่วงเวลาหนึ่ง เมื่อกาลเวลาทำงานผ่านไป สถาปัตยกรรมนั้นก็อาจไม่เหมาะสมกับช่วงเวลาใหม่ และทำให้เป็นสาเหตุที่สถาปัตยกรรมต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงตัวมันเอง ไม่ต่างอะไรกับการผ่าตัดหรือศัลยกรรมให้ตัวมันเองมีสังขารที่เหมาะกับยุคสมัยได้ ในพื้นที่ชนบทของประเทศจีน เมืองถงลู่ มณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ฉี

Close Menu