Creative Citizen

เมื่อ ‘สุสานโบราณ’ กลายเป็นแรงบันดาลใจให้พื้นที่สาธารณะสมัยใหม่

Nendo สตูดิโอออกแบบสุดฮ็อตจากแดนซามูไรเปิดตัวงานดีไซน์พื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่เป็นครั้งแรกในเมืองนารา ประเทศญี่ปุ่น ต้องขอเกริ่นก่อนว่าตลอดหลายปีที่ผ่านมา ชื่อของ Nendo โด่งดังขึ้นจากการดีไซน์เครื่องใช้ไม้สอยขนาดเล็กที่มีไอเดียฉลาดล้ำและสามารถเรียกรอยยิ้มจากผู้พบเห็นได้เสมอ ซึ่งดูเหมือนว่ากับงานสถาปัตยกรรมและพลาซ่าขนาดมหึมาที่ Nendo ออกแบบให้กับสถานีรถไฟ Tenri ครั้งนี้ พวกเขาก็ยังคงสื่อสารบุคลิกสนุกสนาน เป็นมิตร และหลักแหลม ออกมาให้สาธารณชนได้สัมผัสอีกเช่นเคย! เราเซอร์ไพรซ์นิดๆ ว่าแรงบันดาลใจของงานสถาปัตยกรรมรูปโดมสีขาวเหล่านี้ แท้จริงได้มาจากไอเดียของ ‘สุสานโบราณ’ ในวัฒนธรรมญี่ปุ่น แต่ทีมงานของ Nendo ได้แปรเปลี่ยนอัตลักษณ์ ฟังก์ชั่นทางสังคม และสร้างความหมายมุมใหม่ให้กับแนวคิดของสุสาน จนเกิดเป็นพื้นที่เอนกประสงค์สำหรับชีวิตคนสมัยใหม่ ที่รวมเอาทั้งคาเฟ่ ร้านเช่าจักรยาน สนามเด็กเล่น…

Continue Reading

รถไฟญี่ปุ่นสอน ‘มารยาทการโดยสาร’ ผ่านศิลปะภาพพิมพ์โบราณอุคิโยะเอะ

เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่าสังคมญี่ปุ่นนั้นให้ความสำคัญกับจิตสำนึกการอยู่ร่วมกันเป็นอย่างมาก นั่นทำให้พวกเขาจึงมีกฏระเบียบและธรรมเนียมปฏิบัติที่ผู้คนต้องยึดถือเคร่งครัดเพื่อความสงบสุขของส่วนรวม แต่ในช่วงราวสามปีที่ผ่านมา ภายใต้สถานการณ์ที่ประเทศญี่ปุ่นถูกคลื่นนักท่องเที่ยวถาโถมเข้ามาราวซึนามิ ก็ทำเอาขนบของการอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุขนี้เกิดอาการเป๋ออกนอกลู่นอกทางไปพอสมควร ด้วยเหตุนี้บริษัทรถไฟ Seibu Railways ของญี่ปุ่นจึงมองว่าสาธารณชนคนใช้รถไฟทั้งหลาย (ซึ่งหมายรวมถึงทั้งชาวญี่ปุ่นเองและชาวต่างชาติ) น่าจะต้องการสิ่งกระตุ้นเตือนจิตสำนึกที่ถูกต้องบ้างเป็นระยะ พวกเขาตัดสินใจทำแคมเปญโปสเตอร์รณรงค์ชุดใหม่ออกมา โดยโฟกัสไปที่เรื่องมารยาทการโดยสารรถไฟโดยเฉพาะ ที่น่าสนใจคือ Seibu Railways ประยุกต์ใช้ศิลปะที่เป็นตัวแทนของประเทศญี่ปุ่นอย่าง Ukiyo-e (อุคิโยะเอะ) มาใช้ในการออกแบบ โดยสามารถทำออกมาได้อย่างงดงาม น่าสนใจ แถมยังมีนัยสำคัญเชิงค่านิยมอีกด้วย ** อุคิโยะเอะ มีความหมายว่า ความเป็นจริง เป็นศิลปะภาพพิมพ์บล็อกไม้โบราณที่แสดงถึงการดำเนินชีวิตของผู้คนในสังคมญี่ปุ่น เริ่มแพร่หลายมาตั้งแต่สมัยศตวรรษที่ 18 ในฐานะภาพประกอบเรื่องอ่านสำหรับสาธารณชน **…

Continue Reading

Hakusui Nursery School: โรงเรียนอนุบาลเอียงๆ ในพื้นที่เชิงเขาประเทศญี่ปุ่น

พื้นที่การเรียนรู้ได้ปรับเปลี่ยนไปอย่างช้าๆ ภาพของห้องเรียนตั้งแต่ยุค 100 ปีที่แล้วยังสามารถมีให้เห็นอยู่ คือ ห้องเรียนที่เน้นการเรียนทางเดียว บังคับให้นักเรียนจ้องมาที่กระดานเพื่อฟังครูสอน แต่ถ้าวันหนึ่งเราต้องการจะสร้างพื้นที่ห้องเรียนแบบใหม่เพื่อการเรียนรู้ใหม่ๆ ให้กับเด็กบ้าง รูปร่างหน้าตาจะมีทางเลือกแบบไหนได้บ้าง อีกคำตอบที่น่าสนใจอาจจะให้ลองดูกันที่โรงเรียนเนิร์สเซอรีฮะคุซุย จังหวัดชิบะ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อสถาปนิก Yamazaki Kentaro Design Workshop ได้นำเสนอโรงเรียนที่ปล่อยให้เด็กเข้าไปเล่นกับสถาปัตยกรรมอย่างเต็มที่ เนื่องด้วยโรงเรียนตั้งอยู่ในที่ลาดเอียงเล็กน้อยสไตล์แผ่นดินเชิงเขาทั่วไปในญี่ปุ่น ภายในโรงเรียนจึงออกแบบให้ล้อกับสภาพภูมิประเทศด้วยการออกแบบเป็นบันไดขนาดใหญ่ พร้อมกับแทรกทั้งพื้นที่เล่น พื้นที่เรียนเข้าไปยังภายในโรงเรียน บันไดนี้มีลักษณะโล่งโปร่งเพื่อให้กิจกรรมไหลต่อเนื่องกันมากที่สุด จนสามารถเปิดปฏิสัมพันธ์กับนักเรียนในโรงเรียนทุกวัย ไม่ว่าจะเป็นนักเรียนวัย 3 ขวบก็สามารถวิ่งเล่นสวนกันกับเด็ก 5 ขวบได้…

Continue Reading

Nishinoyama House บ้านเล็กสิบหลังในพื้นที่สุดจำกัดของญี่ปุ่น

ที่พักอาศัยได้ปรับเปลี่ยนตัวมันไปตามโจทย์แต่ละยุคสมัยตลอดมา แต่ละช่วงเวลามีโจทย์ที่เกิดจากสภาวะของสังคมแต่ละยุคไม่เหมือนกัน สิ่งเหล่านั้นผลักดันให้ที่พักอาศัยมีรูปร่างหน้าตาสะท้อนไปกับยุคสมัย สิ่งแวดล้อม สังคมในช่วงนั้น ณ ย่านชานเมืองทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองเคียวโตะ ญี่ปุ่น ประเทศที่ได้ขึ้นชื่อพัฒนาการที่อยู่สมัยใหม่อาศัยได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จนมีรูปแบบเฉพาะขึ้นมา หลายชิ้นงานมีที่มาจากการแก้ปัญหาตามโจทย์ของบ้านแต่ละหลังได้อย่างน่าสนใจ เช่นกับงานบ้านนิชิโนะยะมะ เป็นที่อยู่แบบบ้านจัดสรรร่วมสมัยที่ท้าทายกรอบเดิมที่เราคุ้นชินกับหมู่บ้าน เนื่องจากในที่ดินขนาดย่อมต้องบรรจุบ้านจำนวน 10 หลังที่มีความต้องการต่างกัน และยังสอดที่จอดรถไว้ชั้นล่างอีกด้วย การแก้ปัญหาเริ่มจากที่สถาปนิกคะซุโยะ เซะจิมะ แห่ง Kazuyo Sejima & Associates ได้ทำการสอดแทรกทางเดินเป็นตรอกขนาดเล็กให้บ้านหลายหน่วยเชื่อมต่อกันได้แบบตรอกขนาดเล็กที่แทรกไปในเมืองโบราณในเคียวโตะเพราะมีการซอยที่ดินเป็นระบบตารางตามลำดับชั้นในสังคม ทำให้บ้านขนาดเล็กของหลายชนชั้นมีตรอกเล็กน้อยเชื่อมหากัน แต่บ้านโบราณใช้สวนในบ้านแต่ละหลังในการแก้ปัญหาที่แคบด้วยเทคนิคการยืมวิวสวนของบ้านข้างเคียงเข้ามายังภายในบ้าน ในงานบ้านนิชิโนะยะมะเช่นกัน สวนเล็กสวนน้อยถูกแทรกในยังบ้านต่างๆ…

Continue Reading
Close Menu