Creative Citizen

KAIT Plaza อาคารเอนกประสงค์ของสถาบันอุดมศึกษาในญี่ปุ่นที่เน้นการใช้เวลาในอาคารมากกว่าการใช้พื้นที่

มหาวิทยาลัยคือพื้นที่การเรียนรู้ที่สำคัญของมนุษย์ หลายที่ได้บ่มเพาะคนให้เป็นนักคิด นักสร้าง คนสำคัญของโลก แม้ว่าปัจจุบันมหาวิทยาลัยจะถูกท้าทายจากยุคสมัยถึงความจำเป็นต่อการเรียนในระบบมากขึ้นเรื่อยๆ แต่นั่นก็เป็นเรื่องที่ดีที่มหาวิทยาลัยได้ท้าทายตัวเองถึงการปรับตัวครั้งสำคัญในศตวรรษที่ 21 ในบทบาทของสถาปัตยกรรมการศึกษาเองก็ล้วนต้องปรับตัวให้ทันยุคสมัยเช่นกัน ไม่สามารถเป็นแค่สิ่งปลูกสร้างที่ไม่สามารถรองรับนักศึกษาได้อีกต่อไป Kanagawa Institute of Technology หรือ KAIT สถาบันอุดมศึกษาด้านเทคโนโลยีในญี่ปุ่นที่เมืองคะนะงะวะ ได้เกิดไอเดียที่จะสร้างอาคารเอนกประสงค์ให้นักศึกษาและบุคลากรในสถาบันได้ใช้ทำกิจกรรม รวมทั้งเฉลิมฉลองในวาระที่ครบรอบ 50 ปีในปี 2013 แต่หลังจากเปิดโอกาสให้สถาปนิกผู้ที่กำลังมีชื่อเสียงอย่าง จุนยะ อิชิงะมิ แห่ง JUNYA ISHIGAMI + ASSOCIATES ได้ออกแบบอาคารเวิร์คชอปไปก่อนหน้านี้…

Continue Reading

โปรเจ็กต์ Experience Japan Pictogram ให้ชาวญี่ปุ่นใช้พิกโตแกรมฟรีเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวให้ฟื้นตัว

“ตัวหนังสือภาพ” หรือ pictogram มีบทบาทสำคัญสำหรับธุรกิจการท่องเที่ยวในหลายประเทศ โดยเฉพาะญี่ปุ่น เพราะชาวญี่ปุ่นส่วนมากแทบไม่พูดภาษาอังกฤษ ป้ายร้านรวงหรือป้ายบอกทางเกือบทั้งหมดก็อยู่ในตัวอักษรคันจิ ฮิรางานะ และคาตากานะ หรือถ้าจะให้เพิ่มภาษาอังกฤษควบคู่ไปด้วย ก็คงจะเกินพื้นที่อันจำกัดไป ที่สำคัญ ญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมประเพณีหลายอย่างที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งภาษาที่เป็นภาพดูจะสื่อความหมายได้ง่ายและรวดเร็วกว่าตัวอักษรใดๆ pictogram สำคัญกับการท่องเที่ยวญี่ปุ่นแค่ไหน ดูได้จากปี 2016 ที่มีการปรับโฉม pictogram ราว 15 ตัว จากที่เคยเป็นตัวอักษรภาษาญี่ปุ่นหรือสัญลักษณ์ที่คนญี่ปุ่นเท่านั้นที่จะเข้าใจ ให้กลายเป็นภาพสัญลักษณ์ที่เป็นสากลมากขึ้น จากนั้นจึงนำไปใช้บนป้ายบอกทางและแผนที่ เพื่อเป็นการตอบรับการเติบโตของจำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่ตบเท้าเข้ามาในญี่ปุ่นเป็นจำนวนหลายสิบล้านรายต่อปี รวมทั้งเป็นการเตรียมการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่จะเข้ามาอีกเป็นจำนวนมหาศาลเมื่อญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพจัดกีฬาโอลิมปิก 2020 แต่ก็อย่างที่รู้กัน…

Continue Reading

Social Harmony เว้นระยะห่างอย่างรื่นรมย์ในช่วงโควิด-19 ระบาดในโยโกฮาม่าด้วยโน้ตดนตรีมีเสียงเมื่อก้าวลงบนตัวโน้ต

ไวรัสร้ายโควิด-19 ไม่เพียงคร่าชีวิตผู้คนไปมากมายและทำเศรษฐกิจทั่วโลกพังยับเยินเท่านั้น แต่ยังทำเอาพื้นที่สาธารณะหลายแห่งของเราเปรอะเปื้อนไปด้วยเทปสติกเกอร์ กราฟิก และสัญลักษณ์ประหลาดๆ ที่ช่วยเตือนให้เราได้เว้นระยะห่าง (social distancing) ระหว่างกัน แต่ถ้าจะมีป้ายสัญลักษณ์เตือนให้เว้นระยะห่างอันไหนที่ทำออกมาได้เก๋ไก๋น่ารักน่าชังที่สุดในตอนนี้ ก็คงจะต้องมี ‘Social Harmony’ ของ Eisuke Tachikawa จาก NOSIGNER นี่แหละ เพราะเขาออกแบบให้ป้ายดังกล่าวเป็นภาพจิตกรรมแบบพาโนราม่าที่ติดอยู่บนพื้น และเป็นลวดลายตัวโน้ตต่างๆ บนบรรทัดห้าเส้น โดยโน้ตแต่ละตัวจะแทนตำแหน่งที่ผู้ชมที่กำลังต่อคิวเพื่อเข้าไปยัง Minato Mirai Hall ควรยืนแบบเว้นระยะที่ปลอดภัยระหว่างกัน ความสร้างสรรค์จาก CEO ของ…

Continue Reading

ร้านหนังสือ Seiwada ในโอซาก้าอายุ 50 ปีได้รุ่นหลานมือดีช่วยกอบกู้ธุรกิจด้วยปกหนังสือดีไซน์สร้างสรรค์

ยุคนี้ นักอ่านรักษ์โลกที่ไปอุดหนุนหนังสือตามร้าน ไม่ได้แค่หิ้วถุงผ้าไปใส่หนังสือเองเท่านั้น แต่ยังปฏิเสธบริการห่อปกพลาสติกอีกด้วย ... แต่บอกเลยว่าถ้าบังเอิญเดินเข้าไปซื้อหนังสือจากร้าน Seiwada ที่ตั้งอยู่ใกล้สถานีรถไฟใต้ดิน Imafuku-Tsurumi ของเมืองโอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น เป็นใครก็ยากจะอดใจที่จะไม่รับบริการห่อปกของทางร้าน ร้าน Seiwada เป็นร้านหนังสือเก่าแก่อายุ 50 ปี ที่กำลังประสบปัญหาเหมือนๆ กับร้านหนังสือเกือบทั่วโลกนั่นคือ จำนวนลูกค้าเข้าร้านที่ลดลงเป็นอย่างมาก ถึงแม้พวกเขาจะยินยอมรับการปรับตัวเข้าสู่ยุคออนไลน์ รวมทั้งมีการตอบรับทางโซเชี่ยลมีเดียค่อนข้างดี แต่ยอดขายก็น่าจะลดลงพอดูเนื่องจากนักอ่านหลายคนหันไปอ่านจากจอมากกว่าหนังสือเล่ม และความที่เป็นร้านหนังสือก็ย่อมต้องอยากเห็นลูกค้าเดินเข้ามาเลือกหนังสือด้วยตัวเองอยู่แล้ว โจทย์การดึงลูกค้าเข้าร้านของ Seiwada ถูกตีแตกโดยทายาทรุ่นหลานสองคน คือ Yasuhiro Konishi…

Continue Reading

Haru-No-Ogawa Community Park Toilet เปลี่ยนวัสดุ เปลี่ยนการรับรู้ เปลี่ยนเมืองด้วยดีไซน์

คุณภาพของสถาปัตยกรรมไม่ได้ขึ้นกับขนาดแต่เพียงอย่างเดียว แต่มันสามารถวัดได้จากรายละเอียด ความใส่ใจในการออกแบบด้วยเช่นกัน สถาปัตยกรรมที่ดีนั้นสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตให้ผู้คนในสังคมได้ แม้แต่สถาปัตยกรรมขนาดเล็กที่จำเป็นและมักถูกมองข้ามอย่างห้องน้ำสาธารณะ ในญี่ปุ่น เราสามารถหาห้องน้ำได้ง่ายดายกว่าถังขยะ ห้องน้ำสาธารณะจะได้รับความใส่ใจในการออกแบบและการดูแลรักษามาก ถ้าใครมาญี่ปุ่นแล้วจะประทับใจกับห้องน้ำในญี่ปุ่นได้ง่ายดาย ห้องน้ำสาธารณะหลายแห่งได้ถูกออกแบบให้แตกต่างกันไปตามสภาพถิ่นที่ มีหลากหลายรูปแบบ น่าใช้งาน อันเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงวินัยและความใส่ใจต่อสมบัติสาธารณะของคนญี่ปุ่นนั้นเอง จากห้องน้ำที่มีความใส่ใจในการออกแบบอย่างดี ในกรุงโตเกียวได้มีโครงการ Tokyo Toilet ที่ดำเนินการโดยมูลนิธินิปปง อันเป็นองค์กรณ์ที่ไม่แสวงหาผลกำไร มูลนิธินิปปงได้ขอความช่วยเหลือด้านการออกแบบจากนักออกแบบทั่วโลก มาร่วมกันออกแบบห้องน้ำสาธารณะในโครงการนี้ทั้ง 17 แห่ง ในย่านใจกลางเมืองของชิบูย่า เหล่านักออกแบบที่เชิญมาก็มีชื่อเสียงลำดับต้นๆ ของโลกอย่างเช่น Toyo Ito, Tadao Ando,…

Continue Reading

Made in Fukushima หนังสือผลิตจากฟางข้าวและความหวังของเกษตรกรหลังวิกฤตนิวเคลียร์ฟูกุชิมะ

จังหวัดฟุกุชิมะเป็นจังหวัดอันดับที่ 3 ของประเทศญี่ปุ่น เป็นจังหวัดที่ความสวยงามทั้งธรรมชาติและวัฒนธรรม มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งเกษตรกรรมและประมงของญี่ปุ่น แต่ในวันที่ 11 มีนาคม ค.ศ. 2011 ทุกสิ่งทุกอย่างสลายไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ทำให้โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะเกิดอุบัติเหตุสารกัมมันตรังสีรั่วไหล ก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมากต่อชีวิตผู้คน สิ่งแวดล้อม  พื้นที่การเกษตรเสียหายกว่า 25,000 เฮกเตอร์ ผ่านไปเกือบสิบปี...ปัญหาต่างๆ เริ่มคลี่คลาย แต่เกษตรกรชาวฟูกุชิมะยังประสบปัญหายอดขายสินค้าการเกษตรตกต่ำ แม้ว่าผลิตผลทางการเกษตรจะถูกจัดว่าเป็นพืชผักออร์แกนิก หรือผักผลไม้ปลอดสารพิษ แต่เพราะถูกผลิตในเขตฟูกุชิมะ ทำให้ผู้บริโภคญี่ปุ่นรู้สึกหวาดกลัว ซึ่งเป็นปัญหาที่ทางหน่วยงานการเกษตรฟูกุชิมะ รัฐบาลญี่ปุ่น และภาคส่งเสริมการเกษตรฟูกุชิมะต้องต่อสู้กับความกลัวสารกัมมันตภาพรังสีนิวเคลียร์ของชาวญี่ปุ่นมาโดยตลอด 'Made…

Continue Reading

Tokyo Furoshiki Guide Book Set ดีไซน์เท่ๆ ที่ทำให้หนังสือท่องเที่ยวมีชีวิต

ในยุคดิจิตอลครองเมือง สิ่งพิมพ์มากมายล้มหายตายจาก รวมทั้งหนังสือนำเที่ยว หรือที่เราเรียกกันว่า ไกด์บุ๊ค เพราะยุคนี้สมัยนี้ แทบไม่มีใครแบกหนังสือเล่มหนาขึ้นเครื่องออกเดินทางกันแล้ว รีวิวมากมายเป็นสิ่งที่หาได้ง่ายในโลกอินเตอร์เน็ต แม้แต่พี่ใหญ่อย่าง Lonely Planet ก็ยังทำไกด์บุ๊คที่เป็น PDF file ให้นักท่องเที่ยวซื้อโหลดใส่มือถือหรือแท็บเล็ตกันได้ง่ายๆ ในราคาเป็นกันเอง (more…)

Continue Reading

เก่า-ใหม่ ก็ไปด้วยกันได้ ต้นไม้อายุกว่า 700 ปีกลางสถานีรถไฟฟ้าคะยะชิมะในญี่ปุ่น

เมื่อเกิดสถาปัตยกรรมขึ้น เราต้องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติเข้ามาแปลงเป็นสิ่งก่อสร้างจากฝีมือมนุษย์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ หลายคำตอบได้ถูกเสนอให้เห็นแล้วว่าสามารถอยู่ร่วมกันได้โดยทำลายธรรมชาติให้น้อยที่สุด อย่างในกรณีที่ตั้งมีต้นไม้อยู่เดิม แต่การที่ต้องออกแบบให้หลบหลีกต้นไม้นั้นเป็นไปได้ยาก การเลือกที่จะโค่นต้นไม้เพื่อหลีกทางให้สถาปัตยกรรมจึงเกิดขึ้นเสมอ คำถามต่อมาคือมันสามารถหลีกเลี่ยงได้หรือไม่ สำหรับสถานีรถไฟฟ้าคะยะชิมะ (Kayashima Station) โอซะกะ ประเทศญี่ปุ่น มีคำตอบของการปะทะกันระหว่างต้นไม้เก่าอายุกว่า 700 ปี และสถาปัตยกรรมที่มาภายหลังด้วยการออกแบบ ตัวสถานีคะยะชิมะนั้นเริ่มเปิดใช้งานเมื่อปี 1910 จบจวนเมื่อเมืองโอซะกะขยายตัว จึงมีโครงการที่ขยายสถานีออกไปยังพื้นที่ข้างเคียงในยุค 1970 ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบกับต้นไม้ประจำศาลเจ้าที่คาดว่าอายุกว่า 700 ปี ทางเลือกแรกที่เกิดขึ้นคือการย้ายต้นไม้ แต่ต้นไม้คือธรรมชาติ และพื้นฐานของญี่ปุ่นคือศาสนาชินโตที่มีความเชื่อมโยงกับคะมิ หรือเทพในธรรมชาติอยู่แล้ว การให้ความเคารพต่อธรรมชาติจึงเป็นสิ่งที่ผู้คนในชุมชนให้ความสำคัญยิ่ง ผลลัพท์ที่เกิดขึ้นคือการออกแบบให้ก่อสร้างสถานีโอบล้อมต้นไม้อายุเก่าแก่นี้ไว้…

Continue Reading

จากอะลูมิเนียมเหลือใช้สู่คบเพลิงแห่งพลังและความหวังในโตเกียวโอลิมปิก 2020

มหกรรมกีฬาโอลิมปิกที่จะเกิดขึ้นปีหน้าที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น น่าจะไม่ได้ดึงดูดแค่คอกีฬาเท่านั้น แต่ผู้ที่สนใจเรื่องงานออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ก็ดูจะมีอะไรหลายอย่างให้ตื่นตาตื่นใจกันพอสมควร อย่างเช่นที่ทางผู้จัดงานเผยออกมาแล้วก็คือ เหรียญรางวัลที่ทำมาจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ และสนามกีฬาแห่งใหม่ที่ออกแบบโดยสถาปนิกชื่อดัง Kengo Kuma ล่าสุด ก็มาถึงเรื่องคบเพลิงที่จะใช้ในพิธีเปิดของโอลิมปิกครั้งนี้ งานนี้ได้นักออกแบบมากฝีมือของญี่ปุ่นอีกคนมาร่วมงาน นั่นคือ Tokujin Yoshioka โดยเขาออกแบบให้คบเพลิงประกอบไปด้วยท่อสีทองออกชมพูที่อยู่ในรูปทรงกลีบดอกไม้ทั้งหมด 5 อัน และเมื่อท่อทั้ง 5 ประกอบเข้าด้วยกันแล้ว ดูจากด้านบนก็จะกลายเป็นรูปดอกซากุระ โดยปลายท่อแต่ละอันนั้นจะมีเปลวไฟพวยพุ่งออกมา Yoshioka เล่าถึงการเลือกใช้รูปทรงของดอกซากุระในงานออกแบบคบเพลิงครั้งนี้ว่า นอกจากจะเป็นดอกไม้ประจำประเทศญี่ปุ่นแล้ว ซากุระที่สดใสสวยงามยังเปรียบเสมือนจิตวิญญาณของชาวญี่ปุ่นที่พยายามจะต่อสู้และลุกขึ้นยืนอีกครั้งหลังจากประสบภัยแผ่นดินไหวและสึนามิครั้งใหญ่เมื่อปี 2011 “ผมเดินทางไปยังเขตภัยพิบัติและวาดรูปดอกซากุระกับเด็กๆ ที่นั่น…

Continue Reading

สายการบิน ANA ไอเดียสุโก้ย! สาธิตความปลอดภัยบนเครื่องบินด้วยละครคาบูกิ

เวลาที่เราขึ้นเครื่องบิน สิ่งที่ละเลยไม่ได้แต่หลายคนเลือกที่จะไม่สนใจ นั่นคือ วิดีโอสาธิตขั้นตอนความปลอดภัยบนเครื่องบินสำหรับผู้โดยสาร หรือ in-flight safety video สาเหตุเพราะมันอาจจะน่าเบื่อด้วยสคริปต์เดิมๆ ภาพเดิมๆ เหมือนกันหมดแทบจะทุกสายการบิน สายการบิน ANA (All Nippon Airways) สายการบินระดับห้าดาวของประเทศญี่ปุ่น ให้ความสำคัญในความปลอดภัยของผู้โดยสาร จึงขอปฏิวัติรูปแบบของวิดีโอสาธิตความปลอดภัยจากน่าเบื่อให้เป็นน่าดู  มีเอกลักษณ์และความคิดสร้างสรรค์ โดยได้แรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมดั้งเดิมซึ่งทำออกมาได้น่าสนใจและยังได้โปรโมทวัฒนธรรมของญี่ปุ่นด้วย  วิดีโอสาธิตของ ANA ชุดนี้ใช้ตัวละครคาบูกิเป็นผู้ดำเนินเรื่อง ซึ่งคาบูกิเป็นศิลปะการแสดงแบบดั้งเดิมที่เป็นที่รู้จักทั่วโลกของญี่ปุ่น ตัวละครใส่ชุดและหน้ากากที่มีสีสันสดใส มีการเคลื่อนไหวที่กระฉับกระเฉง แสดงออกซึ่งท่าทางที่มีความหมายชัดเจนเข้าใจง่าย เสน่ห์ตัวละครคาบูกิจะมีความตลกขบขันอยู่ในตัว เมื่อนำมาแสดงเป็นผู้โดยสารเครื่องบินจึงดูน่าติดตาม ไม่เครียด…

Continue Reading
Close Menu