Creative Citizen

จากอะลูมิเนียมเหลือใช้สู่คบเพลิงแห่งพลังและความหวังในโตเกียวโอลิมปิก 2020

มหกรรมกีฬาโอลิมปิกที่จะเกิดขึ้นปีหน้าที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น น่าจะไม่ได้ดึงดูดแค่คอกีฬาเท่านั้น แต่ผู้ที่สนใจเรื่องงานออกแบบและความคิดสร้างสรรค์ก็ดูจะมีอะไรหลายอย่างให้ตื่นตาตื่นใจกันพอสมควร อย่างเช่นที่ทางผู้จัดงานเผยออกมาแล้วก็คือ เหรียญรางวัลที่ทำมาจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ และสนามกีฬาแห่งใหม่ที่ออกแบบโดยสถาปนิกชื่อดัง Kengo Kuma ล่าสุด ก็มาถึงเรื่องคบเพลิงที่จะใช้ในพิธีเปิดของโอลิมปิกครั้งนี้ งานนี้ได้นักออกแบบมากฝีมือของญี่ปุ่นอีกคนมาร่วมงาน นั่นคือ Tokujin Yoshioka โดยเขาออกแบบให้คบเพลิงประกอบไปด้วยท่อสีทองออกชมพูที่อยู่ในรูปทรงกลีบดอกไม้ทั้งหมด 5 อัน และเมื่อท่อทั้ง 5 ประกอบเข้าด้วยกันแล้ว ดูจากด้านบนก็จะกลายเป็นรูปดอกซากุระ โดยปลายท่อแต่ละอันนั้นจะมีเปลวไฟพวยพุ่งออกมา Yoshioka เล่าถึงการเลือกใช้รูปทรงของดอกซากุระในงานออกแบบคบเพลิงครั้งนี้ว่า นอกจากจะเป็นดอกไม้ประจำประเทศญี่ปุ่นแล้ว ซากุระที่สดใสสวยงามยังเปรียบเสมือนจิตวิญญาณของชาวญี่ปุ่นที่พยายามจะต่อสู้และลุกขึ้นยืนอีกครั้งหลังจากประสบภัยแผ่นดินไหวและสึนามิครั้งใหญ่เมื่อปี 2011 “ผมเดินทางไปยังเขตภัยพิบัติและวาดรูปดอกซากุระกับเด็กๆ ที่นั่น…

Continue Reading

สายการบิน ANA ไอเดียสุโก้ย! สาธิตความปลอดภัยบนเครื่องบินด้วยละครคาบูกิ

เวลาที่เราขึ้นเครื่องบิน สิ่งที่ละเลยไม่ได้แต่หลายคนเลือกที่จะไม่สนใจ นั่นคือ วิดีโอสาธิตขั้นตอนความปลอดภัยบนเครื่องบินสำหรับผู้โดยสาร หรือ in-flight safety video สาเหตุเพราะมันอาจจะน่าเบื่อด้วยสคริปต์เดิมๆ ภาพเดิมๆ เหมือนกันหมดแทบจะทุกสายการบิน สายการบิน ANA (All Nippon Airways) สายการบินระดับห้าดาวของประเทศญี่ปุ่น ให้ความสำคัญในความปลอดภัยของผู้โดยสาร จึงขอปฏิวัติรูปแบบของวิดีโอสาธิตความปลอดภัยจากน่าเบื่อให้เป็นน่าดู  มีเอกลักษณ์และความคิดสร้างสรรค์ โดยได้แรงบันดาลใจจากวัฒนธรรมดั้งเดิมซึ่งทำออกมาได้น่าสนใจและยังได้โปรโมทวัฒนธรรมของญี่ปุ่นด้วย  วิดีโอสาธิตของ ANA ชุดนี้ใช้ตัวละครคาบูกิเป็นผู้ดำเนินเรื่อง ซึ่งคาบูกิเป็นศิลปะการแสดงแบบดั้งเดิมที่เป็นที่รู้จักทั่วโลกของญี่ปุ่น ตัวละครใส่ชุดและหน้ากากที่มีสีสันสดใส มีการเคลื่อนไหวที่กระฉับกระเฉง แสดงออกซึ่งท่าทางที่มีความหมายชัดเจนเข้าใจง่าย เสน่ห์ตัวละครคาบูกิจะมีความตลกขบขันอยู่ในตัว เมื่อนำมาแสดงเป็นผู้โดยสารเครื่องบินจึงดูน่าติดตาม ไม่เครียด…

Continue Reading

ทุกอาชีพล้วนสำคัญ ทำหน้าที่ตัวเองอย่างสุดกำลัง ก็สร้างประเทศให้ยิ่งใหญ่ได้

Frank Le Petit หรือ K-Narf เป็นศิลปินภาพถ่ายชาวฝรั่งเศสที่มักบอกว่าตนเองเป็นศิลปินที่แสร้งทำว่าเป็นช่างภาพ เหมือนกับเด็กๆ ที่ชอบเล่นสมมติตัวเองเป็นหมอ เป็นพยาบาล หรือครู เขาโยกย้ายถิ่นฐานไปอยู่โตเกียวตั้งแต่ปี 2014 และหลังจากนั้นราวสองปี ก็เริ่มต้นโปรเจ็กต์ที่น่าจะเป็นมาสเตอร์พีซชิ้นหนึ่งของเขา นั่นคือ Hatarakimono Project ในภาษาญี่ปุ่น Hatarakimono แปลว่า คนที่ทำงานหนัก ส่วนในโปรเจ็กต์นี้ของ K-Narf เขาเริ่มต้นขึ้นจากการทำฉากหลังสำหรับถ่ายภาพ (backdrop) ขึ้นมาอันหนึ่ง โดยเป็น backdrop ในขนาดที่สามารถม้วนและหอบหิ้วขึ้นรถไฟไปไหนต่อไหนได้ แล้วเขาก็เดินทางไปทั่วญี่ปุ่นเพื่อใช้…

Continue Reading

บ้านการเคหะแนวใหม่ในญี่ปุ่นเปลี่ยนที่อยู่แนวดิ่งสู่แนวราบสร้างปฏิสัมพันธ์กันและกัน

ทุกสถาปัตยกรรมมีรุ่งเรือง โรยรา และรออุบัติใหม่ ดันจิ (Danchi) คือที่พักแบบอาคารพักอาศัยรวมราคาถูกที่มีกำเนิดในยุค 1960 ของญี่ปุ่น อันเป็นผลจากเศรษฐกิจที่เติบโตหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ทำให้ผู้คนอพยพเข้าเมืองหลวง คือ กรุงโตเกียวเป็นจำนวนมาก แต่เหล่าดันจินี้ไม่สามารถไปสร้างในตัวเมืองที่แออัด ราคาแพงได้ จึงได้ออกมาสร้างยังย่านชานเมืองที่ไกลออกไป แต่มีระบบการขนส่งอย่างรถไฟที่พาเหล่ามนุษย์เงินเดือนสามารถเข้าไปทำงานในเมืองได้ในเวลาไม่นานนัก ทำให้ดันจิได้รับความนิยมสำหรับคนญี่ปุ่นในยุคนั้นมาก แต่สุดท้ายแล้วดันจิก็ถึงคราวร่วงโรยในยุค 1990 จากสภาวะขาลงของเศรษฐกิจญี่ปุ่น พวกมันจึงค่อยๆ ตายไปในที่สุด ประกอบกับในปัจจุบันญี่ปุ่นมีปัญหาการหดตัวของประชากร เหล่าดันจิยิ่งค่อยหมดความสำคัญลงไป ไม่มีใครต้องการที่พักอาศัยแบบเดิมอีก ตึกเหล่านี้เริ่มเก่า เริ่มร้าง ผู้คนอพยพออกไปเรื่อย ๆ…

Continue Reading

Pit Terrace ระเบียงขาวกับต้นไม้เขียว ปันพื้นที่ส่วนตัวเป็นพื้นที่สาธารณะให้ชาวเมือง

“ยิ่งเราทุกคนมีความเป็นปัจเจกสูงมากขึ้นเท่าไร เราก็ยิ่งต้องการพื้นที่สาธารณะที่ปัจเจกแต่ละคนจะได้เข้ามาปฏิสัมพันธ์กันมากขึ้นเท่านั้น” คำกล่าวข้างต้นดูจะสอดคล้องกับปัญหาหนึ่งที่ Ichikawamisato เมืองเล็กๆ ในจังหวัด Yamanashi ของญี่ปุ่นกำลังเผชิญ เพราะในขณะที่ชาวเมืองต่างเดินทางไปไหนมาไหนด้วยยานพาหนะส่วนตัวเป็นหลัก และร้านค้าเล็กๆ ในชุมชนแบบที่เคยมีในสมัยก่อนก็ลดลงมาก ผลที่ตามมาก็คือ ชาวเมืองขาดการพบปะปฏิสัมพันธ์กัน และทำให้ 'ความเป็นชุมชน'​ เริ่มเปราะบาง มีปัญหา แต่ท่ามกลางปัญหาที่ว่า เรื่องที่น่าชื่นชมก็คือ เจ้าของธุรกิจร้านตัดผมเล็กๆ แห่งหนึ่งใน Ichikawamisato พยายามจะช่วยแก้ปัญหาด้วยการสร้าง​ 'พื้นที่สาธารณะ' ในอาณาบริเวณเขตของร้านขึ้นมา ร้านตัดผมแห่งนี้ว่าจ้างสถาปนิก Jorge Almazán ให้มาออกแบบพื้นที่สาธารณะหน้าร้านของพวกเขา ภายใต้โจทย์อีกข้อที่สำคัญคือ…

Continue Reading

‘ให้เด็กเล่นอย่างฉลาด ชาติเจริญ’ ศูนย์ดูแลเด็กในญี่ปุ่นกับพื้นที่ให้เล่นอย่างอิสระ

ในวัยเด็กเป็นช่วงที่สมองมีพัฒนการต่อการเรียนรู้ อันเป็นฐานไปสู่การเป็นวัยรุ่นที่ดี การเล่นซนสำหรับเด็กไม่ใช่เรื่องที่ต้องไปปิดกั้น แต่เป็นเรื่องที่ควรส่งเสริมให้เด็กได้เล่นอย่างเต็มที่ เพราะการเล่นอย่างอย่างสร้างสรรค์จะพาให้เด็กเป็นคนที่มีประสาทสัมผัสต่อสิ่งรอบข้างอย่างดี การออกแบบพื้นที่การเล่นจึงสำคัญ ณ ฮะรุมะ ย่านชานเมืองโตเกียว ญี่ปุ่น เป็นย่านอุตสาหกรรมเครื่องครัวเก่า มีศูนย์ดูแลเด็กที่ออกแบบด้วยแนวคิดกระตุ้นการเรียนรู้ของเด็กแหวกแนวตั้งอยู่ โดยสำนักงานออกแบบ FUKUSHIKEN, HIBINOSEKKEI และ Youji no Shiro รอให้เด็กเข้าไปทำความรู้จักกับพื้นที่เล่นนี้ สถาปนิกเลือกที่จะทำการบอกเล่าเรื่องราวไปพร้อมกับการเล่น เนื่องจากของย่านฮะรุมะโดยรอบเป็นย่านอุตสาหกรรมเก่าที่ดำเนินกิจการโรงหล่อเครื่องครัว การสร้างเรื่องราวจึงเติมเข้าไปในพื้นที่ภายในอย่างแนบเนียน พื้นที่ใช้สอยแบ่งออกเป็น 2 ชั้น ชั้นแรกมีการสร้างเตาไฟ หลุมทราย อันมีที่มาจากไฟ และหลุมทรายที่แทนทรายเป็นลูกบอลหลากสี…

Continue Reading

Plaza KIT คงคุณค่าอาคารเก่าเชื่อมโยงชีวิตใหม่ให้ผู้คนและอาคารในเมืองเกียวโต

สถาปัตยกรรมเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกหนีเงื่อนไขด้านเวลาได้ มันสามารถรับใช้สังคมในช่วงเวลาที่ถูกออกแบบตามเงื่อนไขของเวลานั้น แต่เมื่อเวลาผ่านไป จากประโยชน์ใช้สอยเดิมก็ต้องถึงเวลาที่ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงให้เข้ากับยุคสมัย หากมองว่าสถาปัตยกรรมคือสังขาร สังขารนั้นล้วนปรุงแต่งไปตามกาลเวลา การปรุงสถาปัตยกรรมเก่าให้เข้ากับการใช้สอยใหม่นั้นคือการผ่าตัดชนิดหนึ่ง หรือที่เรามักจะเจอคำว่า renovation นั้นเอง การปรุงนี้มีข้อคิดสำคัญคือการลงทุนสร้างอาคารใหม่นั้นใช้งบประมาณสูงกว่าปรับปรุง ตัวอาคารมีความแข็งแรงพอที่จะรองรับการใช้สอยใหม่ การปรับปรุงนี้จะได้พื้นที่ใช้สอยใหม่ที่ราคาไม่สูง ลดการทำลายทรัพยากร แต่เป็นการจัดสรรสิ่งเก่าให้มีความเหมาะสมตามทรัพยากร อย่างเช่นงาน Plaza KIT ที่ตั้งอยู่หน้า Kyoto Institute of Technology หรือ KIT ในเมืองเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ออกแบบโดย Akira KAKUDA…

Continue Reading

Hataraku Saibou: อนิเมะสนุกๆ ว่าด้วยระบบภายในร่างกายมนุษย์

แม้โลกสมัยใหม่จะช่วยเพิ่มพูนความรู้ให้เรามากขึ้น แต่ความเข้าใจที่มีเกี่ยวกับร่างกายของเราเองดูเหมือนจะยังคงไม่ใช่เรื่องง่าย นั่นเพราะมีองค์ประกอบทั้งหลายที่ซับซ้อนและระบบการทำงานของอวัยวะต่างๆ ที่ละเอียดอ่อน อาจหาอ่านจากหนังสือตำราทางชีววิทยาที่มีอยู่มากมายแต่ก็อาจทำให้หลับได้เหมือนกัน คงจะดีถ้ามีคนคิดวิธีสำหรับการเล่าเรื่องยุ่งยากเหล่านั้นให้ง่ายขึ้นและสนุกสนาน Akane Shimizu นักวาดการ์ตูนช่อง (มังงะ) ชาวญี่ปุ่นได้เขียนการ์ตูนเพื่อเล่าเรื่องระบบการทำงานภายในร่างกายคนเราขึ้น เริ่มต้นจาก Hatakaru Saibou (Cells at Works!) ซึ่งขยายไปเป็นตอนต่าง ๆ ตามมาเช่น Hataraku Saikin ( Bacteria at Work ), Hatarakanai Saibou (…

Continue Reading

ROHM Theatre Kyoto ชุบชีวิตอาคารเก่า เติมพื้นที่ทางวัฒนธรรมให้เมืองและคนในชุมชน

วัฒนธรรมการใช้พื้นที่สาธารณะของประเทศที่เจริญแล้วจะเน้นให้เพิ่มคุณภาพชีวิตของประชากร การออกแบบพื้นที่โล่งของเมืองจึงควรมีสัดส่วนที่เหมาะสม ถ้าใช้เกณฑ์มาตรฐานสากลคือ 15 ตารางเมตรต่อคน หากพื้นที่สาธารณะของเมืองได้รับการออกแบบให้ดี มีตำแหน่งและขนาดที่เหมาะสม สามารถช่วยให้เมืองมีชีวิตชีวาขึ้นมา พร้อมกับประชากรมีคุณภาพชีวิตไปพัฒนาประเทศได้ อย่างเมืองเคียวโตะซึงเป็นเมืองที่เป็นที่รวมของศิลปวัฒนธรรม บรรยากาศของเมืองมีการอนุรักษ์เป็นอย่างดี แต่ก็มีส่วนที่เป็นของใหม่ด้วย การออกแบบสถาปัตยกรรมในเมืองเคียวโตะจึงเป็นการประณีประนอมระหว่างความเก่าและใหม่ไปพร้อมกัน นอกจากอาคารเก่าแบบประเพณีแล้วนั้น เคียวโตะยังมีงานจากยุคสมัยใหม่ที่มีคุณค่าด้านประวัติศาสตร์หลายชิ้นเช่นกัน อย่างเช่นอาคารเคียวโตไคคัง ออกแบบโดยสถาปนิกระดับตำนานของญี่ปุ่น คุนิโอะ มะเอะคะวะ แต่เดิมเป็นสถานที่จัดแสดงคอนเสิร์ต เปิดใช้งานมาตั้งแต่ยุค 1960 และปิดปรับปรุงไปเมื่อปี 2012 เคียวโตไคคังเป็นอาคารคอนกรีตเปลือยที่สำคัญของยุคสมัยใหม่ เสี่ยงต่อการถูกทุบทิ้งเพื่อพัฒนา ทางกรรมการจึงได้พิจารณาถึงคุณค่าของอาคารจากยุคสมัยใหม่นี้ ให้ถูกชุบชีวิตขึ้นมาด้วยการเติมพื้นที่ทางวัฒนธรรม โดยได้สถาปนิก Kohyama…

Continue Reading

Emergency Collectibles เปลี่ยนหน้าหนังสือพิมพ์รายวันให้เป็นคู่มือรับภัยพิบัติแห่งชาติ

ปี 2538 เกิดแผ่นดินไหวครั้งรุนแรงที่สุดในโกเบประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีความรุนแรงมากถึง  7.3 ริกเตอร์ บ้านเรือนเสียหายนับแสนหลัง ถนน ท่าเรือ พังราบเป็นหน้ากลอง ผู้เสียชีวิตกว่า  6 พันคน ภัยพิบัติครั้งนั้นถูกเรียกว่า แผ่นดินไหวโกเบ เป็นเหตุการณ์ที่ชาวโกเบและชาวญี่ปุ่นจะไม่มีวันลืม วันนี้...แม้ทุกอย่างจะผ่านพ้นไป แต่โกเบยังเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อแผ่นดินไหว พวกเขาจึงต้องเรียนรู้ที่จะอยู่กับความพิโรธของธรณี ด้วยการเตรียมพร้อมอยู่เสมอ ดังนั้นการเตรียมพร้อมก่อนภัยมา จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องปลูกฝังให้ประชาชนมีความพร้อมตลอดเวลา บริษัทโฆษณา เดนท์สุ จึงร่วมกับ หนังสือพิมพ์รายวัน KOBE SHIMBUN มอบหน้ากระดาษ1คู่ใหญ่ เป็น Emergency Collectibles…

Continue Reading
Close Menu